PSA – Οδηγός
Ο βασικός δείκτης υγείας του προστάτη.
Το PSA (Προστατικό Ειδικό Αντιγόνο) είναι μια πρωτεΐνη που παράγεται από τον προστάτη αδένα. Η μέτρησή του στο αίμα χρησιμοποιείται για τον έγκαιρο εντοπισμό παθήσεων του προστάτη, συμπεριλαμβανομένου του καρκίνου, αλλά και καλοηθών καταστάσεων όπως η υπερπλασία ή η προστατίτιδα.
Φυσιολογικές τιμές
| Ηλικία | Όριο PSA (ng/mL) |
|---|---|
| 40-49 ετών | <2.5 |
| 50-59 ετών | <3.5 |
| 60-69 ετών | <4.5 |
| 70-79 ετών | <6.5 |
Γενικά, τιμή PSA <4 ng/mL θεωρείται φυσιολογική για άνδρες έως 60 ετών, όμως η ηλικιακή διαστρωμάτωση είναι πιο ακριβής.
Τι σημαίνουν τα αποτελέσματα
- Αυξημένο ολικό PSA: Μπορεί να οφείλεται σε καλοήθη υπερπλασία, προστατίτιδα, ουρολοίμωξη, πρόσφατη εκσπερμάτιση ή καρκίνο του προστάτη. Δεν είναι διαγνωστικό από μόνο του.
- Χαμηλό PSA: Γενικά καθησυχαστικό, αλλά δεν αποκλείει εντελώς τη νόσο.
- Λόγος ελεύθερου/ολικού PSA: Όταν το ολικό PSA είναι 4-10 ng/mL, ο λόγος <20% υποδηλώνει αυξημένο κίνδυνο κακοήθειας και οδηγεί σε περαιτέρω έλεγχο.
Πότε πρέπει να κάνετε την εξέταση
- Από την ηλικία των 50 ετών (ή 45 ετών αν υπάρχει οικογενειακό ιστορικό ή αφροαμερικανική καταγωγή)
- Συμπτώματα όπως δυσκολία στην ούρηση, συχνουρία, νυκτουρία, αίμα στα ούρα
- Παρακολούθηση μετά από διάγνωση ή θεραπεία
Προετοιμασία & συμβουλές
- Αποφύγετε την εκσπερμάτιση για 48 ώρες πριν την αιμοληψία
- Μην κάνετε την εξέταση αν έχετε ενεργή ουρολοίμωξη ή πρόσφατη δακτυλική εξέταση (αναμονή 1 εβδομάδα)
- Ενημερώστε για λήψη φαρμάκων (π.χ. φιναστερίδη) που μειώνουν το PSA